Projekt Od pióra do performansu. Dialog współczesnych artystek z XIX/XX w. pisarkami (SPN/SP/0134/2026/010) jest interdyscyplinarnym przedsięwzięciem z obszaru literaturoznawstwa, historii kultury i sztuki współczesnej – z wyraźnym naciskiem na badania literaturoznawcze i krytykę feministyczną. Jego celem jest popularyzacja badań humanistycznych dotyczących twórczości kobiet oraz ukazanie ich ciągłości, znaczenia i aktualności w perspektywie współczesnej refleksji artystycznej. W centrum projektu znajduje się pytanie o to, jak literackie dziedzictwo kobiet XIX i początku XX wieku – autorek, które poprzez słowo, edukację, działalność społeczną i narodową formowały nowoczesną świadomość kulturową – może zostać na nowo odczytane, zreinterpretowane i przedstawione w języku sztuki współczesnej. Projekt zakłada, że między pisarkami przeszłości a artystkami teraźniejszości możliwy jest twórczy dialog oparty na doświadczeniu, emocjach i refleksji nad światem, który mimo zmiany epok, form i konwencji nadal dotyka tych samych tematów: wolności, tożsamości, równości i samorealizacji.
Projekt wyrasta z przekonania, że literaturoznawstwo pełni istotną funkcję społeczną – nie tylko dokumentuje i analizuje teksty, ale aktywnie uczestniczy w kształtowaniu pamięci kulturowej, języka wspólnoty i tożsamości. Badania nad literaturą kobiet umożliwiają przywracanie zapomnianych głosów, przybliżanie biografii, tekstów i idei, które kształtowały nowoczesną literaturę czy kulturę, a które często pozostawały na marginesie kanonu. Współczesne literaturoznawstwo – zwłaszcza w perspektywie studiów nad płcią i tożsamością – dostarcza narzędzi do ponownego odczytania tekstów, które nie tylko reprezentują epokę, ale współtworzą proces modernizacji kultury. Analiza twórczości pisarek XIX/XX w. pozwala zobaczyć, jak literatura stawała się przestrzenią negocjowania ról społecznych, walki o edukację, niezależność i prawo do głosu.
Celem projektu jest popularyzacja wiedzy o literackiej, edukacyjnej i społecznej działalności kobiet XIX i początku XX wieku oraz ukazanie jej rezonansu we współczesnej kulturze i sztuce. Poprzez dialog między badaczkami literatury emancypacyjnej a współczesnymi artystkami wizualnymi i performatywnymi projekt ukaże, że pytania o język kobiecego doświadczenia, o walkę o edukację i podmiotowość, o obecność kobiet w sferze publicznej – pozostają nie tylko aktualne, lecz także inspirujące dla dzisiejszej refleksji nad literaturą czy kulturą.
Projekt ma także cel edukacyjny i społeczny – uwrażliwia odbiorców na problem równości w dostępie do kultury, pokazuje znaczenie kobiecej perspektywy w historii literatury i sztuki, a także promuje model humanistyki otwartej, komunikatywnej i odpowiedzialnej.
DANE O PROJEKCIE
Koordynator merytoryczny: dr hab. Beata Walęciuk-Dejneka (beata.waleciuk-dejneka@uws.edu.pl)
Koordynator wspierający (artystyczny): dr Anna Karolina Zwoniarska (anna.zwoniarska@uws.edu.pl)
Tytuł:Od pióra do performansu. Dialog współczesnych artystek z XIX/XX w. pisarkami
Instytucja finansująca: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, program: Społeczna odpowiedzialność nauki III, moduł: Popularyzacja nauki
Dofinansowano ze środków budżetu państwa
Wartość projektu: 110 912,00 zł
Wartość dofinansowana: 88.088, 00 zł.
Okres realizacji: 01.01.2026 r. - 01.01.2028 r.
Wiodąca dziedzina / dyscyplina: nauki humanistyczne / literaturoznawstwo
Dodatkowa dziedzina / dyscyplina: dziedzina sztuki / sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Projekt interdyscyplinarny
